Domates Nedir? Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?



Domates Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Domates yada Latince adıyla Solanum Lycopersicum, patlıcangiller (Solanaceae) ailesinden, anavatanı Güney ve Orta Amerika olan, meyvesi yenebilen otsu bitki türüdür.

10 veya 15 cm boya sahip olan domates bitkisinin hafif odunsu bir gövdesi vardır. 10–25 cm uzunluğunda olan yapraklarının üzerinde 5-9 yaprakçık bulunur. Yaprakları tüylüdür. 1–2 cm uzunluğunda ve genellikle sarı olan domates çiçekleri bir sap üzerinde 3-12 adettir. Genellikle kırmızı, yenilebilen meyvesi yabani bitkilerde 1–2 cm çapında iken, kültür bitkilerinde daha büyüktür. Çoğu vitamin bu meyvede bulunur ve kanseri önleyici yapısı vardır. Bu vitamin ve önleyici mineraller domatesin kabuğunda bulunur. Bu nedenle domatesin soyulmadan kabuğu ile birlikte tüketilmesi tavsiye edilir.

ABD’de 1893 yılında mahkeme sebzelerle birlikte saklanıp yenildiğinden onu sebze diye sınıflandırmıştır fakat gerçekte bir meyvedir.

Domatesin ilginç bir tarihi vardır. Bolivya ve Peru‘da yabani sarı renkli bir domates türü bulunmuş ve sonra Meksika’da yetiştirilip, Kristof Kolomb‘un Amerika’yı keşfinden sonra Avrupa’ya gemilerle gönderilmiştir. İtalyanlar sarı renginden ötürü onu altın elma olarak adlandırdı, ama çok geçmeden kırmızı türleri ortaya çıktı. Domates ABD’de ilk defa Thomas Jefferson tarafından yetiştirildi. Ama pek çok insan zehirli olduğuna inanarak yemeyi reddetti, ta ki 1900‘e kadar. Uzun zaman önce, pek çok Avrupalı için aşk elmasıydı, çünkü insanları romantik yaptığına inanılıyordu. Domates adı İspanyolca tomateden, gelmektedir, bu isim de Nahuatl dilinde tomatotldan alınmıştır.

2014 yılı verilerine göre dünyada 57,2 milyon hektar alanda, 170.8 milyon ton domates üretilmiştir. En büyük üretimi yapan ülkeler; 52.6 milyon ton Çin, 18.7 milyon ton Hindistan, 14.5 milyon ton ABD, 11.9 milyon ton Türkiye’dir. Çin tek başına dünya üretiminin 1/3’ünü üretirken, Türkiye’nin payı %7’dir.

Sıra Ülke Milyon Ton Üretim (2014)
1 Çin 52.6
2 Hindistan 18.7
3 ABD 14.5
4 Türkiye 11.9
5 Mısır 8.3
6 İran 6.0
7 İtalya 5.6
8 İspanya 4.9
9 Dünya Ülkeleri (Total) 170.8

Domates Faydaları Nelerdir?

100 g taze domatesin % 94.1’i sudur. Yenildiği zaman 17 kalori verir. Ucuz ve bol vitamin kaynağı olan domates besleyici ve lezzetli özelliğinden dolayı dünyanın birçok ülkesinde en çok üretilen sebzelerdendir. Turfanda olarak yetiştirilebilmesi nedeni ile her mevsimde tüketilebilmektedir. İçerisinde A, B1, B, B6, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, potasyum, kalsiyum, demir ve yüksek miktarda likopen bulunmaktadır. İçerisindeki A, B6, B1, C vitaminlerinin ve likopenin bir antioksidan olarak değişik kanser türlerine ve kalp hastalıklarına karşı koruyucu etkisi vardır. Yapılan araştırmalar sonucunda haftada iki defa domates ürünü tüketenlerde prostat kanseri riski, hiç tüketmeyenlere göre %34 daha az bulunmuştur. Ayrıca domatesin bağışıklık sistemini güçlendirdiği, beyin hücrelerinin yaşlanmasını yavaşlattığı, saçları ve cildi güzelleştirdiği ortaya konulmuştur.

Domates Kalori Değeri: Bu besinin 100 gramında 17 kcal kalori, ayrıca besinin 1 Adet (Orta) yani 110 gramlık miktarında Domates 18.7 kalori bulunmaktadır.

Besin Değeri 100 gramda % Günlük Değer *
Kalori 17 kcal % 0.85
Karbonhidrat 2.6 g % 0.87
Lif 0.95 g % 3.8
Protein 0.95 g % 1.9
Yağ 0.21 g % 0.32
Kolesterol 0 mg % 0
A Vitamini 84 IU % 1.68
C Vitamini 24.54 mg % 40.9
Potasyum 242 mg % 6.91
Kalsiyum 14 mg % 1.4
Demir 0.5 mg % 2.78


Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Mezunu.

Yorum Bırak:

E-posta adresiniz burada yayımlanmayacak.

Site Footer