Folik Asit Nedir? Ne İşe Yarar? Hangi Besinlerde Bulunur?



Folik Asit (B9) B grubundan bir vitamindir. Yeşil yapraklarda yaygın olarak bulunduğundan bu isim verilmiştir. Latincede folum yaprak anlamına gelmektedir. Mitchell ve arkadaşları bu vitamini, 1941 yılında ıspanak yapraklarında keşfetmişlerdir. Folik asit vitaminine aynı zamanda folat adı da verilir.

Folik Asit eksikliği sonucunda “megaloblastik anemi” meydana getirir. Tropikal bölgelerde çok rastlanır. Bu eksikliğin başlıca sebebi protein-kalori eksikliğine dayanmaktadır.

Megaloblastik Anemi, B12 vitamini ve folik asit eksikliği sonucu oluşan bir anemi tipine verilen isimdir. Bu vitaminler DNA sentezinde önemli rollere sahiptirler. Bu nedenle eksikliklerinde DNA sentezinde çeşitli bozukluklar oluşur ve kemik iliğinde megaloblastik değişiklikler ortaya çıkar. Ayrıca periferik kanda da makrositer anemi oluşur. Megaloblastik anemide eritrositlerin öncülleri normalden büyüktür, bu nedenle bu anemi türüne megaloblastik anemi denmiştir.

Folik Asit, hücre yapı taşlarının, kan hücrelerinin ve özellikle de sinir sistemi dokularının oluşum ve gelişimde önemli bir role sahip olan B vitamini türevidir. Özellikle genetik şifremizin yapı taşları olan DNA yapımında görev alır.

Folik asit vücutta kan yapımı, yeni hücre oluşumu, DNA sentezi gibi önemli biyolojik süreçlerde rol oynar. Folik asitin damar sertliğini azaltarak kalp krizi, bunama ve felç gibi birçok kötü hastalığın oluşmasını da engellediği bilinmektedir. Hamilelikte, hatta hamilelik öncesinde önerilen folik asit takviyesinin ise anne adayının sağlıklı bir gebelik geçirebilmesi ve bebeğin gelişiminde oluşabilecek sorunların önlenmesi için önemli olduğu düşünülmektedir.

Yapılan araştırmalar, hamilelikte yeterli miktarda folik asit alımının bebekte merkezi sinir sistemi anomalilerinin (sakatlıklar) görülme olasılığını anlamlı ölçüde azalttığını göstermektedir.

Folik Asit eksikliği normal beslenen insanlarda ancak sindirim bozukluğunda ve gebelikte görülebilir. Bazı antibiyotikler (mesela Trimetoprim + Sulfamid kombinasyonları) bu vitamini yok edebilmektedir. Bira, şarap, rakı vs. fazla içen kimselerde bu vitamin eksikliği oldukça sık görülmektedir.

Folik asit amino asit ve kan hücrelerinin yapımı için gereklidir. Folik asitin vücutta deposu yoktur ve bağırsaktaki mikroorganizmalar tarafından da sentez edilir. Vücutta görev yapabilmesi için C vitaminine ihtiyaç vardır.

Folik Asitin En Çok Bulunduğu Besinler

Folik asit en fazla yapraklı yeşil sebzeler, bira mayası, karaciğer, böbrek, yumurta, zarı alınmamış tahıllar, ceviz, badem, fındık, fıstık, mercimek, ıspanak, yonca, mavi-yeşil yosun, maydanoz, nane, kurufasulye (baklagiller) ve tohumlu gıdalarda bulunur. Folik asit açısından zengin olduğu halde hamile kadınlara, tavuk, kuzu ve dana karaciğeri tüketimi, içeriğindeki aşırı miktarda A vitamini nedeniyle önerilmemektedir. Aşırı A vitamini alımı özellikle hamile kadınlar için tehlikeli olabilir; fetus zarar görebilir.

Besinlerin hazırlanması, işlenmesi ve depolanması aşamaları folik asit kaybına neden olur. Bu nedenle sebzelerin pişirilmesi ve saklanması ilkelerine dikkat edilmelidir.

100 Gram Gıdadaki Folat Miktarı

Gıda Serbest (mg) Toplam (mg)
Alabalık 750
Fıstık 280
Piliç Eti 250
Ispanak 170 200
Maydanoz 170
Karaciğer 140
Brokoli 111
Lahana 100
Böbrek 60 80
Esmer Ekmek 15 50
Beyaz Ekmek 8 30
Portakal 13 24
Marul 20 20
Muz 10 20
Yumurta 10 20
Sığır Eti 4 7
Elma / Üzüm 3 6
Koyun / Tavuk eti 3 6
Pişmiş Yumurta 2 5

Kaynak:

  • http://www.wiki-zero.com
  • http://www.gebeliktakibi.org/hamilelikte-beslenme/folik-asit-kullanimi/
  • https://www.1organik.com/folik-asit-nedir-folik-asit-eksikligi.html
  • http://www.jinekolojivegebelik.com/2011/04/gebelikte-hamilelikte-folik-asit.html
  • https://www.annebebek.com.tr/hamilelik/Hamilelikte-Beslenme/Folik-Asit—Hamile-Kalmadan-Once-Almaya-Baslayin/107


Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Mezunu.

Yorum Bırak:

E-posta adresiniz burada yayımlanmayacak.

Site Footer