Otomobil ve Sistemleri

Motor Yağı Nedir? Ne İşe Yarar?


Motor Yağı Nedir?

Ana görevi hareketli parçaları kayganlaştırmaktır. Motor yağı aynı zamanda motorun temizliğini yapar, korozyonu önler, sızdırmazlığı arttırır ve motorun hareketli parçalarındaki sıcaklığı azaltarak soğumayı sağlar. Motor yağları petrol bazlı veya petrol bazlı olmayan kimyasal bileşenlerden üretilirler. Günümüzde motor yağlarına çeşitli hidrokarbonlar ve poli alfa olefin ve poli internal olefin karıştırılır bundan dolayı organik bileşenler genelde karbon ve hidrojendir.

Motor yağı, motorlu taşıtlarda motorun çalışan parçaları arasında kaygan bir yağ tabakası oluşturarak sürtünen yüzeylerin aşınmasını önler. Ayrıca motorun içinde çalışan parçaları temizler.

Yüksek performanslı motor yağlarının içerisinde aşağı yukarı %20 ester maddesi bulunur. Birçok motor yağı ham petrolden üretilen daha ağır ve kalın petrol bazlı hidrokarbondan üretilir. Sıradan bir motor yağı molekül başına 18-34 karbon atomundan oluşan hidrokarbonlardan oluşur. Motor yağları, Uluslararası Otomotiv Mühendisleri Birliği’nin sayısal kod sistemine göre düzenlediği numaralarla derecelendirilir. Rakamların yanında bulunan W harfi ‘’Winter’’(Kış) kelimesinin kısaltılmışı olup kış kullanımı için uygundur anlamı taşır. W harfi olmayan ürünler ılık hava ve yaz koşulları amaçlı üretilmişlerdir. Motor yağı derecelendirmesi tek dereceli ve multi dereceli olmak üzere ikiye ayrılır. Tek dereceli motor yağlarında polimerik kıvam göstergesi kullanılamaz. Multi dereceli yağlar değişik hava koşullarına ve ısısına göre üretilmişlerdir. Motor yağı standartları çeşitli kurumlarca belirlenmiştir.

Otomotiv Mühendisleri Cemiyeti (OMC), motor yağlarının karakteristiklerini ayırt etmek için kalite isimlendirmesi getirmiştir. Bu isimlendirme düşükten yükseğe 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 40,50 ve 60 olarak belirlenmiştir. W ile biten bu sayılar yağın soğuk veya kış koşullarunda en düşük sıcaklıkta akışkanlığa başlama noktasıdır. Mesela 20W, 20 derecede yağın akışkan olduğunu gösterir. Yapılan bu isimlendirmede düşük değerler daha iyidir. Genel olarak Türkiye iklim şartları göz önüne alındığında 10W40 veya daha düşük sayılarla isimlendirilen yani daha kaliteli yağlar tavsiye edilir.

Motor Yağının Görevi Nedir?

Sürtünmeyi en aza indirir. Birbirine temas halinde çalışan parçaların arasında yağ filmi meydana getirerek, sürtünmeden dolayı aşınmayı ve sıcaklığı en aza indirir.

Motor kompresyonunun düşmesini önler. Segmanların silindir yüzeyinden sıyırdığı yağ, segman ile yuvası arasına dolarak kompresyon kaçağına karşı sıvı conta gibi görev yapar. Kompresyonun, piston, segman, silindir arasından kartere kaçmasını en aza indirir.

Motor parçalarının soğumasına yardımcı olur. Karterdeki yağ, motor parçalarından daha soğuktur. Yağlama sırasında parçaların üzerinden aldığı sıcaklığı kartere getirerek parçaları az da olsa soğutur.

Motor parçalarını temizler. Motor yağı, yağladığı parçalar üzerinde aşınmadan dolayı meydana gelen talaşları ve yanma sonucu oluşan kurumları bünyesinde toplayarak kartere getirir. Böylece motor parçalarının devamlı temiz kalmasını sağlar.

Motor Yağı Ne İşe Yarar?

Aşınma: Aşınma olayı en belirgin olarak krank yatakları,silindirler,segmanlar,pistonlar,piston kolu yatakları,kam mili ve tertibatında görülür. Aşınmanın temel nedenleri “Abrasion” yani sert parçacıkların çizilmesi,”Friction” yani metalin metale teması,”Corrosion” yani asidik maddelerin tahribatıdır. Hava filtresinden sızan toz ve kir,aşınma ürünü metal parçacıklar ile yağda erimeyen oksidasyon ürünleri gibi ürünler sürtünen yüzeyler arasına girerek aşınmaya neden olacaklardır. Motor içinde devamlı devir daim eden yağ bu toz , pis ve kiri alarak yağ filtresine taşır ve yağ temizlenir.

Soğutma: Motor parçalarının yüksek sıcaklıklarda özelliklerini kaybedip deforme olmalarının önüne geçebilmek için soğutulmaları gerekmektedir. Motorlarda soğutma görevinin büyük bir kısmını soğutma sistemi yapmasına karşın yağlama sistemi soğutmaya oldukça yardımcı olmaktadır.

Sızdırmazlık: Motor yağı segman,piston ve silindir arasındaki boşlukları doldurarak yanma odasından kartere gaz kaçağına mani olur ve dolayısıyla motorun verimini artırır. İyi bir motor yağının segmanın rahat hareketini engelleyecek depozit ve tortuların oluşumuna neden olmaması gerekir.

Kirlenme ve Birikinti: Motorun çalışması sırasında yüksek sıcaklık, yanma ,aşınma ,toz ve rutubet gibi nedenlerle kirlenme ve birikinti oluşumu başlar. Motor yağının görevi bu kirlenmeyi ve birikinti oluşumunu kontrol altında tutarak motora zarar vermelerini önlemektir.

Yağ Performans Sınıfı

Bir yağın performans sınıfını, ambalajındaki API ve ACEA değerlerinden anlayabilirsiniz. Yağ firmalarının uzun yıllar süren, yüksek maliyetli çalışmalar sonucu aldığı bu sınıflar, yağın performansını belirler. Bugüne kadar geliştirilmiş yağlarda;

  • Benzinli sınıfta SM en üst API performans düzeyini
  • Dizel sınıfta CF ve CI-4 en üst API performans düzeyini
  • A3, binek araçlar için ACEA performans sınıfını
  • B3, dizel, hafif ticari araçlar için ACEA performans sınıfını
  • E4, ağır ticari araçlar için ACEA performans sınıfını gösterir

API SH/CF ne demektir? 

API; performans sınıfı onayı veren kuruluş Amerikan Petrol Enstitüsü’nün (American Petroleum Institute) baş harfleridir. “S” harfi, bujiyle ateşlemeli araçlarda (spark ignition), “C” harfi, basınçla ateşlemeli araçlarda (compressed ignition) kullanılacağını gösterir. Bu iki harf sabit olmak üzere, arkalarından gelen harfler ise performans derecelerini belirtir. ( SA, SB, SL, SM gibi). Benzinli otomobillerde en üst sınıf SM, dizel araçlarda ise CF ve CI-4’tür.

  • CF, hafif ticari araçlarda
  • CI-4 ise iş makinelerinde en üst sınıftır

API SH/CF örneğinde “S” harfi önde olduğu için, bu yağın öncelikle benzinli araçlarda kullanılması öneriliyor demektir. “S”nin yanında ki “H” harfi, yağın benzinli araçta “H” sınıfı bir yağ olduğunu gösterir. Aynı zamanda bu yağ, dizel bir araçta ise CF sınıfı bir yağ olarak rahatlıkla kullanılabilir.

Yorum Yap

Cevap Yaz!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

To Top
izmir escort